Νίκος Δαπόντες daponte@sch.gr
Η δραστηριότητα με θέμα την κίνηση πλανητών σύμφωνα με το Γεωκεντρικό και το Ηλιοκεντρικό Μοντέλο, προτείνεται για τη διδασκαλία του μαθήματος ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Β΄ Λυκείου, ΚΕΦΑΛΑΙΟ τρίτο. Εξυπηρετεί τους στόχους της ενότητας "Φαινόμενη κίνηση των πλανητών". Περιλαμβάνει μία πρώτη σελίδα προσομοίωσης και μια δεύτερη με την πρόταση δύο δραστηριοτήτων.
Το Μοντέλο των επικύκλων: o Άρης, ο Ερμής και η Αφροδίτη

Επιλέγοντας τις κατάλληλες τιμές περιόδου και ακτίνας τροχιάς μπορούμε να πραγματοποιήσουμε την κίνηση των τριών πλανητών - Άρη, Ερμή και Αφροδίτη - σύμφωνα με το γεωκεντρικό μοντέλο του πλανητικού συστήματος.
Υπενθυμίζουμε ότι:
Οι πλανήτες διαγράφουν κυκλικές τροχιές, τους επίκυκλους, τα κέντρα των οποίων κινούνται σε κυκλικές τροχιές γύρω από τη Γη. Ο πλανήτης Άρης, για παράδειγμα, κινείται κυκλικά γύρω από τη Γη και ταυτόχρονα κινείται σε έναν κύκλο (Επίκυκλος του Άρη).
Ο Άρης κινείται προς ανατολάς (ορθή κίνηση) μέσα στο ζωδιακό κύκλο. Στη συνέχεια η κίνηση γίνεται πιο αργή και ο πλανήτης φαίνεται να σταματά για λίγο. Τέλος, για τρεις μήνες κινείται προς δυσμάς (ανάδρομη κίνηση) και η ταχύτητα του μειώνεται.
Επομένως, η φαινόμενη κίνηση του Άρη παρουσιάζει ιδιομορφίες (βρόγχους) που ο καθένας διαρκεί 83 ημέρες. Ο χρόνος μεταξύ δύο διαδοχικών εμφανίσεων τους είναι 780 ημέρες.
Στοιχεία δύο πλανητών:
Η ακτίνα τροχιάς του πλανήτη ΑΡΗ είναι 152 και η ακτίνα τροχιάς του πλανήτη ΑΦΡΟΔΙΤΗ είναι 72 με μονάδα μέτρησης την ακτίνα τροχιάς της Γης (100).
Η περίοδος κίνησης του ΑΡΗ είναι περίπου 687 ημέρες, της ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ είναι 223 ημέρες και της Γης 365 ημέρες.
Επιπλέον, η ακτίνα τροχιάς του ΕΡΜΗ είναι 39 και η περίοδος του περίπου 88 ημέρες ενώ του ΔΙΑ η ακτίνα τροχιάς είναι 520 και η περίοδος περίπου 4329 ημέρες.
| Πλανήτης |
Ακτίνα τροχιάς |
Περίοδος |
| ΕΡΜΗΣ |
39 |
88 |
| ΑΦΡΟΔΙΤΗ |
72 |
223 |
| ΓΗ |
100 |
365 |
| ΑΡΗΣ |
152 |
687 |
Η αδυναμία του Γεωκεντρικού Μοντέλου:
Επειδή ήταν αδύνατο να εξηγηθούν οι κινήσεις όλων των πλανητών και κυρίως του Ερμή, έστρεψε την προσοχή των παρατηρητών προς την ιδέα του Ηλιοκεντρικού συστήματος που αρχικά είχε υποστηρίξει ο Αρίσταρχος ο Σάμιος (310 - 250 π.Χ.) και επανήλθε από τον Πολωνό αστρονόμο
Κοπέρνικο μετά από 1800 χρόνια.
Η σελίδα οθόνης
Για να τρέξετε το πρόγραμμα online θα πρέπει προηγουμένως να κατεβάσετε το plugin του Microworlds. Στη συνέχεια, κάνετε κλικ εδώ.
Αν επιθυμείτε να κατεβάσετε το αρχείο τύπου .mw2 και να το τρέξετε στο περιβάλλον του Microworlds κάνετε κλικ εδώ.